
Rack kabinet yükseklik ölçüleri, network ve sistem odası projelerinde doğru kabinet seçimi yapılabilmesi açısından önemli bir konudur. Switch, patch panel, sunucu, güç dağıtım ünitesi, fiber sonlandırma paneli ve benzeri ekipmanlar rack kabinet içerisinde düzenli şekilde yerleştirilir.
Kabinet seçimi yapılırken yalnızca dış görünüşe veya toplam yüksekliğe bakmak yeterli değildir. Kabinet içerisinde kullanılabilir alan, U ölçüsü üzerinden hesaplanır. Bu nedenle network cihazlarının ne kadar alan kapladığını bilmek ve gelecekte eklenecek ekipmanlar için yedek kapasite bırakmak gerekir.
Yanlış yükseklikte seçilen bir rack kabinet, ekipmanların sıkışık yerleştirilmesine, hava dolaşımının bozulmasına ve ileride yeni cihaz eklenememesine neden olabilir. Gereğinden çok büyük kabinet seçimi ise alan ve maliyet kaybı oluşturabilir.
Doğru kabinet yüksekliği; cihaz sayısı, kullanılan ekipmanların U değerleri, kablo yönetimi, havalandırma ihtiyacı ve sistemin ileride büyüyüp büyümeyeceği dikkate alınarak belirlenmelidir.
Rack kabinet nedir?
Rack kabinet, network ve bilgi teknolojileri ekipmanlarının standart ölçülerde düzenli olarak monte edilmesini sağlayan metal kabin sistemidir.
Kabinet içerisinde dikey montaj profilleri bulunur. Switch, patch panel, sunucu, raf, organizer ve diğer rack tipi cihazlar bu profillere vidalanarak sabitlenir.
Rack kabinetler genel olarak duvar tipi kabinet ve dikili tip kabinet olarak iki gruba ayrılır. Duvar tipi modeller daha küçük network sistemlerinde kullanılırken dikili tip modeller sistem odaları, veri merkezleri ve geniş network altyapılarında tercih edilir.
Kabinetin yüksekliği U birimiyle, genişliği genellikle milimetreyle ve derinliği de milimetre cinsinden ifade edilir.
Örneğin 42U 600x1000 mm olarak belirtilen bir kabinet; 42U kullanılabilir yüksekliğe, 600 mm dış genişliğe ve 1000 mm dış derinliğe sahip olabilir.
U ölçüsü ne anlama gelir?
Rack kabinetlerde kullanılan U ölçüsü, cihazların dikey yüksekliğini ifade eden standart bir ölçü birimidir.
1U, yaklaşık 44,45 milimetre, yani 4,445 santimetredir. Kabinetin kullanılabilir dikey alanı bu ölçünün katları üzerinden hesaplanır.
Örneğin 2U yüksekliğe sahip bir cihaz yaklaşık 88,9 milimetre alan kaplar. 4U cihaz ise yaklaşık 177,8 milimetrelik dikey alan kullanır.
U harfi, İngilizce “Unit” kelimesinden gelir. Rack Unit veya RU olarak da ifade edilebilir.
U değeri yalnızca cihazın ön panel yüksekliğini belirtir. Cihazın derinliği veya genişliği hakkında bilgi vermez. Bu nedenle kabinet seçiminde sadece U sayısına bakmak yeterli değildir.
Özellikle sunucu, UPS veya yüksek derinliğe sahip aktif cihazlar kullanılacaksa kabinet derinliği ayrıca kontrol edilmelidir.
1U kaç santimetredir?
1U değeri tam olarak 44,45 mm, yaklaşık olarak 4,45 cm kabul edilir.
Bu değere göre bazı yaygın U ölçülerinin yaklaşık kullanılabilir yükseklikleri şu şekildedir:
6U, yaklaşık 26,7 cm kullanılabilir rack alanı sağlar.
9U, yaklaşık 40 cm kullanılabilir rack alanına sahiptir.
12U, yaklaşık 53,3 cm dikey cihaz alanı sunar.
16U, yaklaşık 71,1 cm rack alanı sağlar.
22U, yaklaşık 97,8 cm kullanılabilir yüksekliğe karşılık gelir.
26U, yaklaşık 115,6 cm rack alanına sahiptir.
32U, yaklaşık 142,2 cm kullanılabilir cihaz yüksekliği sunar.
42U, yaklaşık 186,7 cm rack alanına karşılık gelir.
Bu değerler kabinetin dış yüksekliği değildir. Kabinetin üst ve alt bölümleri, tekerlekleri, bazası, fan modülü ve şase yapısı nedeniyle dış yükseklik daha fazla olur.
Kabinetin U değeri ile dış yüksekliği aynı mıdır?
Kabinetlerde en sık karıştırılan konulardan biri, U yüksekliği ile kabinetin toplam dış yüksekliğinin aynı olduğunun düşünülmesidir.
Örneğin 42U değeri yaklaşık 186,7 cm kullanılabilir rack alanı anlamına gelir. Ancak 42U dikili tip bir kabinetin toplam dış yüksekliği 200 cm veya biraz daha fazla olabilir.
Bunun nedeni kabinetin üst şasesi, alt şasesi, tekerlekleri, ayakları ve varsa bazasıdır.
Aynı şekilde 12U duvar tipi bir kabinetin kullanılabilir cihaz yüksekliği yaklaşık 53,3 cm olsa da ürünün toplam dış yüksekliği üreticiye göre daha fazla olabilir.
Kabinetin yerleştirileceği alan ölçülürken yalnızca U değeri üzerinden hesap yapılmamalıdır. Ürünün teknik çiziminde belirtilen dış yükseklik ölçüsü kontrol edilmelidir.
Tavan yüksekliği, kapı geçişleri, merdiven boşluğu ve taşıma güzergâhı da kurulum öncesinde değerlendirilmelidir.
6U rack kabinet ölçüsü
6U rack kabinet, küçük network uygulamalarında kullanılan kompakt kabinet seçeneklerinden biridir.
Modem, küçük switch, patch panel, priz grubu ve birkaç pasif network bileşeninin bulunduğu alanlarda tercih edilebilir.
Küçük ofisler, mağazalar, güvenlik kulübeleri ve sınırlı sayıda IP kameranın bulunduğu sistemlerde 6U kabinet yeterli olabilir.
Ancak ekipmanlar arasında kablo organizeri ve havalandırma boşluğu bırakılması gerekiyorsa kullanılabilir alan hızla azalabilir.
Örneğin 1U patch panel, 1U organizer, 1U switch ve 1U priz grubu kullanıldığında toplam 4U alan dolmuş olur. Geriye yalnızca 2U yedek alan kalır.
Bu nedenle çok küçük kabinetlerde gelecekteki genişleme ihtiyacı dikkatle hesaplanmalıdır.
9U rack kabinet ölçüsü
9U kabinet, küçük ve orta ölçekli network sistemlerinde sık kullanılan duvar tipi kabinet boyutlarından biridir.
Bir veya iki patch panel, network switchi, kablo düzenleyici, raf ve priz grubu gibi ekipmanlar için uygun olabilir.
Ofisler, küçük işletmeler, mağazalar, kafe ve restoranlar, kamera sistemleri ve kat dağıtım noktalarında kullanılabilir.
9U kabinet seçilirken cihaz derinlikleri mutlaka kontrol edilmelidir. Kabinet yeterli yüksekliğe sahip olsa bile derin bir switch veya kayıt cihazı içine sığmayabilir.
Ayrıca cihazların kablo bağlantıları için arka bölümde yeterli alan bulunmalıdır. Cihazı kabinet içerisine sığdırmak başka, rahatça kablolamak başka meseledir.
12U rack kabinet ölçüsü
12U rack kabinet, duvar tipi kabinetler arasında oldukça yaygın bir seçenektir.
Küçük sistemlere göre daha fazla cihaz barındırabilir ve kablo yönetimi için daha rahat çalışma alanı sunar.
12U kabinet içerisine patch paneller, switchler, fiber sonlandırma kutuları, modem, router, priz grubu ve rack raflar yerleştirilebilir.
Küçük ve orta ölçekli ofislerde, kat dağıtım noktalarında, kamera sistemlerinde ve otel kat kabinetlerinde kullanılabilir.
12U kabinet, ekipman sayısının sınırlı olduğu ancak ileride birkaç cihaz eklenme ihtimalinin bulunduğu projelerde dengeli bir seçim olabilir.
Yine de toplam U hesabı yapılırken tüm alanın doldurulmaması gerekir. Isınma, kablo dönüşleri ve bakım kolaylığı için boş alan bırakılmalıdır.
16U ve 18U kabinetler
16U ve 18U kabinetler, küçük duvar tipi modeller ile büyük dikili tip kabinetler arasında ara çözüm sunar.
Bu kabinetler daha fazla patch panel, switch, fiber panel ve kablo yönetim ekipmanı bulunan sistemlerde kullanılabilir.
Bazı modeller duvar tipi, bazıları ise dikili tip olarak üretilebilir. Kabinet ağırlığı arttıkça duvara montajın güvenliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Duvar yapısı, dübel seçimi ve kabinet içerisine yerleştirilecek toplam cihaz ağırlığı hesaplanmalıdır.
Özellikle UPS veya ağır kayıt cihazlarının yerleştirileceği durumlarda duvar tipi kabinet yerine zemine oturan dikili tip modeller daha güvenli olabilir.
22U rack kabinet ölçüsü
22U rack kabinet, orta ölçekli sistem odaları ve network dağıtım noktalarında sık kullanılan dikili tip kabinet boyutlarından biridir.
Yaklaşık yarım boy kabinet olarak değerlendirilebilir. 42U kabinet kadar yüksek değildir ancak önemli miktarda cihaz kapasitesi sunar.
Orta ölçekli işletmeler, fabrika bölümleri, okul sistem odaları, otel kat dağıtım alanları ve kamera kayıt merkezlerinde kullanılabilir.
22U kabinet içerisinde birden fazla patch panel, switch, fiber panel, raf, organizer ve UPS ekipmanı barındırılabilir.
Kabinetin yarım boy olması, sınırlı tavan yüksekliği veya dar sistem odalarında avantaj sağlayabilir.
Ancak ileride cihaz sayısının ciddi şekilde artması bekleniyorsa 22U kapasite kısa sürede yetersiz kalabilir.
26U ve 27U kabinetler
26U ve 27U kabinetler, orta ölçekli network sistemleri için geniş bir montaj alanı sunar.
Tam boy 42U kabinetin gerekmediği ancak 22U kapasitenin yetersiz kaldığı projelerde tercih edilebilir.
Switch, patch panel, sunucu, UPS, kayıt cihazı ve fiber sonlandırma ekipmanlarının birlikte kullanıldığı sistemlerde etkili olabilir.
Bu boyuttaki kabinetlerde kablo yönetimi ve havalandırma daha rahat yapılabilir. Ancak cihaz derinliği ve toplam ağırlık yine dikkate alınmalıdır.
Kabinetin zemine sağlam şekilde oturması, tekerleklerin yük kapasitesine uygun olması ve devrilme riskine karşı sabitlenmesi önemlidir.
32U rack kabinet ölçüsü
32U rack kabinet, geniş cihaz kapasitesi sunan orta-büyük boy kabinet sınıfındadır.
Tam boy kabinet için yeterli alan bulunmayan ancak önemli sayıda aktif ve pasif cihazın yerleştirileceği projelerde kullanılabilir.
Orta ölçekli sistem odaları, fabrika network merkezleri, güvenlik sistemleri ve sunucu uygulamalarında tercih edilebilir.
32U kabinet, cihazların daha ferah yerleştirilmesini ve kablo yönetiminin daha düzenli yapılmasını sağlar.
Ancak kabinet seçimi yapılırken yalnızca bugünkü cihaz sayısına değil, yedek U kapasitesine de bakılmalıdır.
Mevcut cihazlar 28U alan kaplıyorsa 32U kabinet seçmek çok az büyüme payı bırakır. Böyle bir durumda 42U kabinet daha mantıklı olabilir.
42U rack kabinet ölçüsü
42U rack kabinet, sistem odaları ve veri merkezlerinde en yaygın kullanılan tam boy kabinet ölçülerinden biridir.
Yaklaşık 186,7 cm kullanılabilir rack yüksekliğine sahiptir. Dış yüksekliği ise üreticiye ve kullanılan baza sistemine göre genellikle 2 metre civarındadır.
42U kabinetler; çok sayıda patch panel, switch, sunucu, fiber panel, UPS ve kablo yönetim ekipmanının bulunduğu projelerde kullanılır.
Kurumsal sistem odaları, veri merkezleri, fabrikalar, oteller, hastaneler ve büyük kamera sistemleri için uygun bir seçenektir.
Tam boy yapısı, gelecekte yeni cihaz eklemek için daha fazla yedek alan sağlar. Ancak kabinetin tamamen doldurulması her zaman doğru değildir.
Ağır cihazlar alt bölümlere, hafif ekipmanlar üst bölümlere yerleştirilmelidir. Bu düzen kabinetin ağırlık merkezini dengeler ve devrilme riskini azaltır.
45U ve 47U kabinetler
Bazı veri merkezi ve yoğun ekipman projelerinde 45U veya 47U kabinetler kullanılabilir.
Bu modeller, standart 42U kabinetlere göre birkaç ek cihaz alanı sunar. Ancak dış yükseklikleri de daha fazladır.
Tavan yüksekliği, soğutma sistemi, kablo tavası ve kabinet üstü kablo geçişleri kurulmadan önce kontrol edilmelidir.
Daha yüksek kabinetler her zaman daha avantajlı değildir. Üst bölümlerde bulunan cihazlara erişim zorlaşabilir ve bakım için merdiven gerekebilir.
Bu nedenle kabinet yüksekliği, cihaz yoğunluğu ve çalışma ergonomisi birlikte değerlendirilmelidir.
Rack kabinet yüksekliği nasıl hesaplanır?
Doğru kabinet yüksekliğini belirlemek için ilk olarak kullanılacak tüm ekipmanların U değerleri listelenmelidir.
Örneğin bir projede dört adet 1U patch panel, dört adet 1U kablo organizeri, iki adet 1U switch, bir adet 2U fiber panel ve bir adet 2U UPS bulunabilir.
Bu cihazların toplamı 16U alan kaplar. Ancak 16U kabinet seçmek doğru olmaz. Kablo geçişleri, hava dolaşımı ve gelecekteki cihazlar için yedek kapasite bırakılmalıdır.
Genellikle toplam cihaz ihtiyacının üzerinde en az yüzde 20 ile yüzde 30 arasında boş alan planlanması faydalıdır.
Bu örnekte 16U cihaz kapasitesi için 22U veya 26U kabinet daha uygun olabilir.
Sistemin hızlı büyümesi bekleniyorsa daha yüksek yedek kapasite bırakılmalıdır.
Hangi cihaz kaç U yer kaplar?
Patch panellerin büyük bölümü 1U yüksekliğe sahiptir. Ancak yüksek port sayılı veya özel tasarımlı modeller 2U olabilir.
Standart network switchleri çoğunlukla 1U alan kaplar. Büyük modüler switchler daha yüksek U değerine sahip olabilir.
Fiber patch paneller 1U, 2U veya daha yüksek olabilir. Damar sayısı ve bağlantı yoğunluğu arttıkça kullanılan alan büyüyebilir.
Rack tipi sunucular 1U, 2U, 3U veya 4U ölçülerinde üretilebilir. Depolama sistemleri daha fazla alan kaplayabilir.
Rack tipi UPS cihazları genellikle 2U ile 6U arasında değişebilir. Güç kapasitesi ve batarya yapısı arttıkça U değeri de yükselir.
Yatay kablo organizerleri çoğunlukla 1U alan kullanır. Priz grupları yatay monte edilirse 1U kaplayabilir, dikey PDU modelleri ise cihaz montaj alanını kullanmadan kabinet yanına yerleştirilebilir.
Boş U bırakmak neden önemlidir?
Kabinet içerisindeki tüm U alanını cihazlarla doldurmak doğru bir yaklaşım değildir.
Boş alanlar hava dolaşımına yardımcı olur, kablo dönüşlerini kolaylaştırır ve bakım sırasında çalışma alanı sağlar.
Ayrıca yeni switch, patch panel veya fiber ekipmanı eklenmesi gerektiğinde mevcut cihazların yeniden düzenlenmesine gerek kalmaz.
Boş bırakılan alanların açık şekilde durması da her zaman doğru değildir. Hava akışını kontrol etmek amacıyla rack blanking panel kullanılabilir.
Özellikle ön taraftan soğuk hava alıp arka taraftan sıcak hava atan sunucu sistemlerinde boşluk kapatma panelleri hava kaçaklarını azaltabilir.
Yedek kapasite bırakmak, gereksiz boşluk bırakmakla aynı şey değildir. Önemli olan planlı ve düzenli yerleşimdir.
Kabinet yüksekliği kadar derinlik de önemlidir
Kabinet yeterli U kapasitesine sahip olsa bile cihaz derinliği uygun değilse kurulum yapılamaz.
Duvar tipi kabinetlerde 400 mm, 450 mm, 500 mm veya 600 mm gibi farklı derinlikler bulunabilir.
Dikili tip kabinetlerde 600 mm, 800 mm, 1000 mm ve 1200 mm derinlik seçenekleri yaygındır.
Network switchleri ve patch paneller için 600 mm derinlik yeterli olabilir. Ancak rack sunucular için genellikle 1000 mm veya 1200 mm derinlik gerekebilir.
Cihazın kendi derinliğine ek olarak ön ve arka kablolar için de boşluk bırakılmalıdır.
Kabinet kapağının kapanması, kabloların ezilmemesi ve cihaz raylarının doğru monte edilmesi için teknik ölçüler dikkatle kontrol edilmelidir.
Duvar tipi kabinet yüksekliği seçimi
Duvar tipi kabinetler genellikle 6U, 7U, 9U, 12U, 16U ve 18U gibi ölçülerde üretilir.
Küçük işletmeler, ofisler, kamera sistemleri ve kat dağıtım noktaları için uygundur.
Duvar tipi kabinet seçilirken toplam cihaz ağırlığı önemlidir. Ağır UPS, kayıt cihazı veya sunucu kullanılacaksa duvar taşıma kapasitesi yetersiz kalabilir.
Kabinetin montaj yüksekliği de çalışma kolaylığı açısından doğru belirlenmelidir. Çok yükseğe monte edilen kabinetlerde bakım ve kablolama zorlaşır.
Kapının rahat açılması ve fanların hava alması için kabinet çevresinde yeterli boşluk bırakılmalıdır.
Dikili tip kabinet yüksekliği seçimi
Dikili tip kabinetler daha yüksek cihaz kapasitesi ve taşıma gücü sunar.
22U, 26U, 32U, 36U, 42U ve 47U gibi farklı yüksekliklerde üretilebilir.
Sistem odaları, veri merkezleri ve orta-büyük network projelerinde kullanılır.
Dikili kabinetlerde ön ve arka kapak erişimi, yan kapakların açılması, kablo girişleri ve soğutma sistemi dikkate alınmalıdır.
Kabinetin ileride yer değiştirmesi gerekebileceği düşünülüyorsa kapı, koridor ve asansör ölçüleri kurulumdan önce kontrol edilmelidir.
42U kabineti odada görmek kolaydır; onu dar bir merdivenden geçirmek işin şiirini bir anda ağıta çevirebilir.
Kabinet içi yerleşim nasıl yapılmalıdır?
Rack kabinet içerisindeki ekipmanlar belirli bir plan doğrultusunda yerleştirilmelidir.
Patch paneller ve yatay kablo organizerleri birbirine yakın konumlandırılabilir. Bu sayede patch kablolar daha düzenli tutulur.
Ağır UPS ve sunucu cihazları kabinetin alt bölümüne yerleştirilmelidir.
Sık erişilen switch ve patch panel ekipmanları teknik personelin rahat çalışabileceği seviyede bulunmalıdır.
Fiber paneller, bakır patch panellerden ayrı veya düzenli biçimde konumlandırılmalıdır. Fiber patch cordların keskin şekilde bükülmemesine dikkat edilmelidir.
Kabinet içinde sıcak hava birikmesini engellemek için fan, havalandırma ve cihazların hava akış yönleri planlanmalıdır.
Doğru rack kabinet yüksekliği nasıl seçilir?
Rack kabinet yüksekliği seçilirken mevcut cihazların toplam U değerleri hesaplanmalıdır.
Gelecekte eklenecek switch, patch panel, sunucu ve UPS ekipmanları için yedek kapasite bırakılmalıdır.
Kabinetin kurulacağı alanın tavan yüksekliği, kapı geçişleri ve taşıma güzergâhı ölçülmelidir.
Cihazların derinliği, toplam ağırlığı, kablo yoğunluğu ve soğutma ihtiyacı birlikte değerlendirilmelidir.
Küçük bir network sistemi için gereksiz yere 42U kabinet kullanmak alan kaybı oluşturabilir. Buna karşılık hızla büyüyecek bir sistem için küçük kabinet seçmek kısa sürede yeniden yatırım gerektirir.
Doğru rack kabinet, yalnızca cihazların içine sığdığı kabinet değildir. Kabloların düzenlenebildiği, cihazların serin çalıştığı, bakımın kolay yapıldığı ve yeni ekipmanlara yer bırakılan kabinettir.
Rack kabinet yükseklik ölçüleri, 1U’nun yaklaşık 44,45 milimetre kabul edildiği standart sistem üzerinden belirlenir. 6U ve 9U gibi küçük kabinetler sınırlı network sistemlerinde kullanılırken 22U, 32U ve 42U modeller daha büyük altyapılara hitap eder. Cihazların toplam U ihtiyacı, yedek kapasite, derinlik, soğutma ve kablo yönetimi birlikte planlandığında uzun yıllar düzenli şekilde kullanılabilecek güvenli bir network kabinet altyapısı oluşturulabilir.